مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
291
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
سعوطى كه درد سر گرم را سود دارد « 1 » : آب كاهو ، روغن نيلوفر « 2 » ، شير دختران ؛ بياميزند و به بينى بركشند . سعوطى كه شقيقهء سرد را نافع « 3 » بود « 4 » : روغن بادام تلخ ، روغن استهء زردآلوى « 5 » به « 6 » آب مرزنگوش بياميزند « 7 » . سعوطى « 8 » كه صداع سرد را و فراموشى را سود دارد : جوز بويا ، شيح « 9 » تركى ، قرنفل ، مرزنگوش : از هريك مثقالى « 10 » / قصب الذريره ، قلقطار « 11 » ، مر ، پوست انار ترش : از هريك « 12 » 2 « 13 » ؛ كوفته و بيخته ، با يكديگر بياميزند و پليته « 14 » به آب تر كنند و بدين داروها « 15 » ملوث كنند و در بينى نهند . غرغرهاى كه خناق را سود دارد « 16 » : روباه تروك ، آب « 17 » بينوسرخ « 18 » ، شراب توث ، آب گشنيز « 19 » ، مغز خيار چنبر . غرغرهاى « 20 » كه خداوند لقوه و فالج را و سكته را سود دارد : ايارهء فيقرا ، وج ، خردل ، ميويزج « 21 » ، عاقرقرحا ، زنجبيل ، شونيز ، پودنه ، آويشن « 22 » ، بيخ سوسن آسمانگون « 23 » ، پوست بيخ كرفس : از هريك « 24 » پنج درم ؛ كوفته و بيخته ، به « 25 » هم « 26 » بياميزند و به آب عسل
--> ( 1 ) . م : فايده دهد . ( 2 ) . م : + با . ( 3 ) . م : سود . ( 4 ) . م : دارد . ( 5 ) . ل : + تلخ . ( 6 ) . م : با . ( 7 ) . م : + و به بينى بركشند . ( 8 ) . م : غرغره . ( 9 ) . م : شيخ . ( 10 ) . م : يكى يك مثقال . ( 11 ) . م : + و ؛ قلقطار : به ضم اول و فتح ثالث ، زاج زرد ، اصلا يونانى يا سريانى است ( حواشى برهان قاطع ) . ( 12 ) . م : يكى . ( 13 ) . م : دو درم . ( 14 ) . م : فتيله ؛ پليته : به فتح اول ، همان فتيله است . ( 15 ) . م : دارو و . ( 16 ) . م : دهد . ( 17 ) . م : - آب . ( 18 ) . م : بنوسرخ . ( 19 ) . م : + تر . ( 20 ) . م : - غرغرهاى . ( 21 ) . م : مويزح . ( 22 ) . م : ارش . ( 23 ) . سوسن آسمانگون همان پيل گوش است . ( 24 ) . م : مويزح . ( 25 ) . م : ارش . ( 26 ) . م : يكديگر .